! Nạn nhân của nghèo đói
Nếu chúng ta xem xét tình huống này kỹ hơn, chúng ta nhận thấy rằng sự nghèo đói không phải là một tai nạn, mà là hậu quả của những cấu trúc và những hiện trạng kinh tế, xã hội, chính trị… Tình trạng cực nghèo lan rộng đang hiển hiện trên những gương mặt cụ thể trong đời sống thực tế. Nơi những gương mặt này, chúng ta cần nhận ra những đường nét đau khổ của Đức Kitô, Đấng đang chất vấn và thử thách chúng ta. Đây là những gương mặt của:
– những trẻ nhỏ, đã bị cái nghèo tấn công trước khi chào đời;
– những thanh niên, mất phương hướng, vì không tìm thấy chỗ đứng nào trong xã hội cho mình;
– những công nhân, thường bị trả đồng lương rẻ mạt;
– những người vất vưởng bên lề xã hội, và những công dân nghẹt thở nơi phố thị đông đúc…
Puebla Document On the Evangelization of Latin America in the Present and Future [Tài liệu về Phúc Âm hoá cho vùng Châu Mỹ Latin, Hiện tại và Tương lai], §§ 29-30
52 Tính thống nhất của con người bao hàm điều gì?
Con người có thân xác và linh hồn; xác và hồn không tách rời nhau, mà thống nhất với nhau nơi một con người. Chủ nghĩa duy vật xem linh hồn chỉ như một chức năng của thể xác vật chất; trái lại, chủ nghĩa duy tâmlại đánh giá linh hồn quá cao mà xem thường thân xác. Giáo Hội bác bỏ cả hai lầm lẫn trên. Cơ thể không phải là nhà tù của linh hồn, và linh hồn là phần thiết yếu của một con người đang sống. Nhờ thân thể, con người nối kết với trái đất, và là một phần của thế giới tự nhiên. Con người không chỉ tìm thấy bản thể của riêng mình (“cái tôi” của người ấy) nơi linh hồn mình; linh hồn của một người còn biết Thiên Chúa, và linh hồn mãi mãi được Thiên Chúa nhìn đến. Linh hồn thì bất tử. Thế nhưng chúng ta không được khinh miệt thân xác, vì Thiên Chúa tạo dựng thân xác như một điều tốt đẹp, và định cho thân xác được sống lại trong ngày Tận thế. Đức Giêsu đã nhận thấy những nỗi đau đớn trong thân xác của nhiều người, và chữa lành họ. Con người vừa là một sinh thể vật chấtvừa đồng thời là một sinh vật tinh thần.
Đừng thờ ơ với linh hồn của bạn. Nếu linh hồn của bạn bị bỏ quên, bạn chẳng thể nào mang đến cho người khác những gì bạn có trách nhiệm trao ban. Đó là lý do vì sao bạn phải luôn dành thời gian cho chính mình, cho chính linh hồn mình.
Thánh Charles Borromeo(1538-1584), nhân vật hàng đầu chủ trương Chống Cải cách (phong trào cải cách tôn giáo ở Tây Âu thế kỷ XVI đưa đến đạo Tin Lành)
Hollywood là nơi họ sẽ trả cho bạn một ngàn đôla cho một nụ hôn, và chỉ 50 xu cho linh hồn bạn.
Marilyn Monroe (1926-1962), diễn viên điện ảnh Mỹ
53 Tại sao con người nghĩ đến những điều vượt trên chính mình?
Trong tất cả mọi loài thụ tạo vật chất, chỉ mỗi con người mở ra đến vô biên; chỉ con người mới có thể có một khái niệm về Thiên Chúa, và khát khao đi tìm những câu trả lời tối thượng. Triết học nói đó là con người có khả năng siêu việt, nghĩa là có thể vượt lên trên chính mình. Con người chỉ thật sự trở thành mình cách trọn vẹn khi nhận biết một điều gì hay một Đấng nào đó khác với mình, cao cả hơn mình, và quan trọng hơn chính mình: đó là Thiên Chúa, nguồn mạch của sự sống muôn loài. Vì con người mở ra hướng đến Thiên Chúa, nên cũng có thể cởi mở với những người khác, và thể hiện lòng tôn trọng họ. Đời sống cộng đồng, việc đối thoại và nhận biết người khác lại dẫn con người đến gần chính mình hơn.
Trí tuệ của con người vươn tầm hiểu biết của mình tới vô biên.
Thánh Tôma Aquinô, Summa contra gentiles I, 43
! Siêu việt [Transcendence] (từ tiếng Latin transcendere = vượt qua): trong chính sự tồn sinh của mình, con người lại hướng lên khỏi bản thân, và chỉ có thể được hiểu trong mối tương quan với Thiên Chúa.
Làm người, có nghĩa là không bao giờ để cho bản thân mình bị bất cứ ai khác sử dụng như một phương tiện để đạt mục đích của riêng họ.
Albert Schweitzer
54 Điều gì khiến con người là độc nhất?
Mỗi người là độc nhất, vì được Thiên Chúa muốn họ hiện hữu như một cá thể không thể lặp lại, được hình thành nhờ tình yêu, và được cứu chuộc nhờ một tình yêu còn lớn lao hơn. Điều này cho chúng ta thấy phẩm giá của con người cao quý biết bao, và việc giữ thái độ nghiêm túc và lòng tôn trọng đối với tất cả mọi người quan trọng dường nào. Đòi hỏi trên cũng áp dụng cho các hệ thống chính trị và thể chế. Các hệ thống qua thể chế này không những phải tôn trọng tự do và phẩm giá của con người, mà còn phải góp phần vào sự phát triển toàn diện của mỗi người. Một cộng đồng không được phép loại trừ các cá nhân hay cả nhóm khỏi lộ trình phát triển.
Nhận ra người khác là nhận thấy một cơn đói. Nhận ra tha nhân nghĩa là biết cho đi… Chỉ lúc cho đi hay khi từ chối, thì tôi mới có thể nhận ra được cái nhìn của một khách lạ, một goá phụ, một trẻ mồ côi.
Emmanuel Levinas (1905-1995), triết gia Pháp gốc Do Thái, Totality and Infinity [Tính Toàn thể và tính Vô tận] (1961)
V Chúng ta không phải là một sản phẩm ngẫu nhiên và vô nghĩa của quá trình tiến hoá. Mỗi người chúng ta có mặt là vì Thiên Chúa, Chúa đã nghĩ đến ta. Mỗi người đều được Ngài mong muốn hiện hữu, mỗi người đều được yêu thương, và mỗi người đều hữu ích.
Giáo hoàng Bênêđictô XVI, Bài giảng tại Thánh lễ đăng quang Giáo hoàng của ngài, vào ngày 24 tháng 4, năm 2005
55 Xã hội nợ mỗi người điều gì?
Một xã hội ngay chính phải tôn trọng và thăng tiến phẩm giá con người. Trật tự xã hội tồn tại là vì lợi ích của con người, và phải được định hướng theo những gì một người cần để sống một cuộc đời đúng phẩm cách. Điều này loại bỏ mọi hình thức khai thác, bóc lột, biến con người thành phương tiện cho mục tiêu kinh tế, xã hội, và chính trị. Không bao giờ được phép biến con người thành một thứ phương tiện chỉ để đạt tới các mục tiêu nào đó, vì con người là cùng đích nơi chính mình.
Giờ quan trọng nhất luôn ở hiện tại. Người quan trọng nhất luôn là người đang ở trước mặt bạn lúc này. Việc quan trọng nhất luôn là yêu thương.
Meister Eckhart (1260-1318), nhà thần bí người Đức
Trật tự của vật thể phải xếp sau trật tự của con người, chứ không được đảo ngược lại.
Công đồng Vatican II, GS 26
Giấc mơ của Đức Thánh Cha Phanxicô
Thực ra DOCAT chính là giấc mơ của Đức Phanxicô. Ngài mơ một cuộc cách mạng xã hội: cách mạng công lý và hòa bình. Ngài mơ có những người trẻ có khả năng cùng nhau xây dựng lại, làm thay đổi bộ mặt thế giới. Ngài rất đau lòng trước thực trạng người trẻ sống trong một thế giới bị tàn phá bởi hai ý thức hệ lớn: chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa tư bản.
Đứng trước hiện trạng đó, cần làm gì? Làm thế nào thay đổi thế giới? Về những gì cần làm có thể đọc trong giáo huấn xã hội của Giáo Hội. DOCAT là bản giáo huấn xã hội dành cho những người trẻ. Đây là công cụ để xây dựng nền văn minh tình yêu, thực hiện cuộc cách mạng xã hội, cuộc cách mạng công lý và hòa bình. Đức Thánh Cha nói: “Trong thời đại này, người Kitô hữu nào không phải là một nhà cách mạng thì không phải là một Kitô hữu.”
Như đã trích dẫn từ Lời nói đầu của DOCAT, ngài mong có 1 triệu người trẻ sẽ học hỏi và thực hành giáo huấn xã hội của Giáo Hội. Những người trẻ, hãy tạo ra phong trào canh tân xã hội, hãy là đối tác của Đức Phanxicô trong công cuộc hướng đến một xã hội văn minh và tràn đầy tình yêu.
