Do sức ảnh hưởng của môi trường kỹ thuật số, người trẻ bị, hoặc phải sống trong một nền văn hóa kỹ thuật số. Dĩ nhiên, lúc này “nó ảnh hưởng sâu rộng đến các quan niệm về thời gian và không gian, nhận thức về bản thân, về tha nhân…
Bài viết dưới đây được khai triển trong ánh sáng của: Tông Huấn “Chúa Kitô sống” số 86-88
Hầu hết người trẻ đều có điện thoại thông minh. Họ hoàn toàn không còn xa lạ với môi trường kỹ thuật số. Đó là sân chơi hấp dẫn, nhưng cũng nhiều cạm bẫy. Hấp dẫn vì mọi thông tin dường như đều dễ dàng tìm thấy trên Internet. Nếu biết một ngôn ngữ mới, lượng kiến thức người trẻ có thể tiếp cận tăng lên gấp bội. Nếu thiếu điện thoại, cắt Internet, thử hỏi mấy người trẻ cảm thấy thoải mái. Môi trường kỹ thuật số như hình với bóng nơi người trẻ, đến độ nhiều người không thể thoát ra.
Trước thực tế thay đổi chóng mặt đó, người trẻ công giáo cũng không ngoại lệ. Họ cũng như biết bao người trẻ lao vào sân chơi ấy. Ít người thành công, hạnh phúc; lắm người thất bại, bất an khi bước vào môi trường kỹ thuật số. Trước tình cảnh đó, khi quan tâm đến người trẻ, Giáo Hội công giáo dành rất nhiều giờ để cùng nhau bàn về vấn đề này. Hy vọng, Giáo Hội đồng hành với người trẻ để môi trường kỹ thuật số thực sự sinh hoa trái, vì đó là “món quà đến từ Thiên Chúa”. (x. Ý cầu nguyện tháng 6 năm 2018 của Đức Thánh Cha Phanxicô).
Do sức ảnh hưởng của môi trường kỹ thuật số, người trẻ bị, hoặc phải sống trong một nền văn hóa kỹ thuật số. Dĩ nhiên, lúc này “nó ảnh hưởng sâu rộng đến các quan niệm về thời gian và không gian, nhận thức về bản thân, về tha nhân và thế giới, phương thức giao tiếp, học hỏi, tìm hiểu và liên hệ với những người khác.” (Tông huấn Đức Kitô sống, số 86). Nó đặt ra nhiều câu hỏi không dễ trả lời. Sử dụng phương tiện ấy như thế nào? Đó có thực sự là môi trường tốt để người trẻ được thành công, hạnh phúc? Dành bao nhiêu thời gian cho mạng xã hội, đọc tin tức, học trên Internet? Tùy mỗi góc nhìn, hoàn cảnh mà ta có thể trả lời khác nhau.
Thực tế, Giáo Hội nhìn nhận cùng với người trẻ rằng: “Internet và mạng xã hội đã tạo ra một cách giao tiếp và quan hệ mới.” Người ta dễ dàng liên lạc qua Facebook, Email, Skype, WhatsApp, Zalo, v.v, dù họ ở bất cứ nơi đâu! Bất cứ lúc nào, người trẻ cũng có thể truy cập tin tức, kiến thức. Nó thực sự trao cho người dùng một cơ hội tuyệt vời để đối thoại, gặp gỡ và trao đổi. Đó còn là bối cảnh để nhiều người tham gia vào lãnh vực chính trị, xã hội và quyền công dân tích cực. Ở nhiều quốc gia, ở Việt Nam cũng thế, môi trường kỹ thuật số và mạng xã hội hiện là một nơi thiết yếu để tiếp cận và thu hút giới trẻ. Trong Giáo Hội, nhiều người, nhất là những ai làm truyền thông, luôn có nhiều sáng kiến và hoạt động mục vụ trên phương tiện kỹ thuật số này. (xem thêm số 87).
Tuy nhiên, liền sau những hiệu quả tuyệt vời trên, Giáo Hội nhắc cho người trẻ thấy những lối nguy hiểm trên Internet. Chắc ai cũng đoán ra. Đó là “môi trường kỹ thuật số cũng là một không gian của cô đơn, thao túng, bóc lột và bạo lực, đến trường hợp cực đoan của mạng lưới đen. Các phương tiện truyền thông kỹ thuật số có thể khiến mọi người có nguy cơ bị lệ thuộc, cô lập và mất liên lạc dần dần với thực tại cụ thể.” (số 88). Tiếc là không ít người đang lấn sâu vào hiểm họa đó. Để thoát khỏi những điều tiêu cực nơi Internet, để hướng về sân chơi tích cực, không dễ chút nào. Chỉ có ai đủ sáng suốt và can đảm mới không để cho Internet “dắt mũi” kéo đi!
Đã đến lúc người trẻ cần sự cân đối giữa việc dùng phương tiện truyền thông và tương quan thực tế. Nếu ai đó nói bớt sống ảo lại, cũng là hồi chuông đáng lắng nghe. Biết đâu vì quá chăm chú vào thế giới Internet, nhiều người lại phớt lờ, hoặc vụng về trong những tương quan rất quan trọng của cuộc sống hằng ngày. Giao tiếp tốt đẹp và lành mạnh ngoài đời thực, có khi là một thách đố đối với người trẻ thời @ hiện nay. Hoặc vì quá chăm chú vào điện thoại mà nhiều bạn trẻ quên mất mình đang trò chuyện, học hành. Hãy thử một lần làm chủ chiếc điện thoại, để đầu tư sức trẻ vào những ước mơ tốt lành. Khi đó, hy vọng người trẻ tìm thấy biết bao điều bổ ích trên môi trường kỹ thuật số, trong hành trình làm người.
Là người công giáo, ước chi các bạn trẻ cũng tìm được cho mình câu trả lời bổ ích đối với môi trường kỹ thuật số. Đừng để nó lợi dụng, kéo vào lối nghiện mạng xã hội, và sống ảo. Trong khi đó, ngoài đời thực còn biết bao điều tốt đẹp, cần thiết hơn nhiều để người trẻ dấn thân vào. Chúng ta nhắc cho nhau cách sử dụng điện thoại sao cho ích lợi: Được cả những nhiều tốt lành trên đó, được cả những gì người trẻ đang muốn dựng xây. Ước gì mỗi người biết “Tin Mừng hóa” trong khi trò chuyện với bạn bè trên Internet, trong Facebook. Vì là mạng lưới Internet, nên nó cũng có thể giăng bẫy bất kỳ ai, phải không bạn?
Các bạn trẻ thân mến,
Chúng ta cùng cầu nguyện cho nhau. Xin Thiên Chúa cùng đồng hành, ngay cả khi chúng ta dùng điện thoại vào Internet. Là người trẻ, chúng ta cũng xin với Thiên Chúa khả năng làm chủ các giác quan. Để những gì chúng ta kiếm tìm, học hành và sử dụng, luôn giúp kiến tạo một môi trường lành mạnh, bình an và hạnh phúc. Điều ấy không dễ chút nào, đối với người trẻ. Vậy chúng ta mới xin Chúa giúp, đừng liều thả trôi cuộc đời mình trong thế giới bao la nguy hiểm ấy!
Giuse Phạm Đình Ngọc SJ
Nguồn: http://giaophanlongxuyen.org
Có bao giờ bạn nghĩ đến chuyện cai nghiện smartphone? Việc này có thể khó chịu, nhưng bạn sẽ vui vì có thể cân bằng giữa đời thường và mạng xã hội. Biết đâu, bạn sẽ có cuộc sống vui vẻ và hạnh phúc hơn thì sao?
Một cô gái 22 tuổi khóc lóc đòi tự vẫn vì mẹ không cho quen bạn trai. Những người bạn của cô không biết thông tin gì, vì đơn giản “không thấy nó thông báo lên mạng”.
Ồ, hóa ra mọi sự việc trên đời này đều phải “online” mới thành sự thật. Nếu chưa “biên tút”, chẳng ai quan tâm có chuyện gì xảy ra, kể cả với bạn thân của mình.
Với chiếc điện thoại trên tay, người ta cũng chẳng còn gì để nói với nhau. Có phải trong “thế giới ảo”, người ta có thể chia sẻ nhiều câu chuyện, nhưng trong cuộc sống đời thực, chưa chắc họ đủ kiên nhẫn dành cho nhau vài giờ đồng hồ trò chuyện trực tiếp.
Vậy liệu bạn có đủ hạnh phúc khi không có smartphone?
 |
Thảo Nhi, 24 tuổi, là nhân viên quảng cáo của một công ty truyền thông tại TP.HCM. Đời sống cú đêm đã luyện cho cô thói quen khó bỏ: thức khuya và thích dán chặt mắt vào màn hình điện thoại. Nhi muốn thoát khỏi cuộc sống vô vị này.
Bước đầu, 9X xin nghỉ phép đi du lịch Hàn Quốc. Hành trang của cô là quần áo, vài lọ mỹ phẩm, máy chụp ảnh, kèm theo đó là điện thoại “cục gạch” để giữ liên lạc.
“Bứt rứt và có gì đó thiếu thốn!”, Nhi cảm thán.
Ngày đầu tiên, cô còn cảm giác như có gì đó rất bất an, không biết bạn bè hay người thân đang làm gì trên mạng xã hội, thế giới ngoài kia có thông tin gì mới, bản thân có trở thành tâm điểm của việc bị nói xấu không?
Ngày thứ hai, cô cảm thấy khó chịu.
Không còn những lần ấn thích cho cô bạn vừa đăng ảnh tắm cho cún cưng. Cũng chẳng có những cú lướt Instagram, thả tim vào những tấm ảnh Candice Swanepoel đang uốn éo những động tác Yoga mà “suốt đời cũng không làm theo được”.
Nhi cố gắng quên đi điều đó. Cô đi dạo giữa đường phố Seoul, thả mình vào dòng người tấp nập trong cái lạnh 8 độ C. Nhưng cô vẫn thấy đám đông chỉ toàn dán mặt vào smartphone.
Nhi tự an ủi mình bằng những xâu thịt nướng, xuýt xoa uống từng ngụm rượu soju ấm nồng. Để rồi, cô cũng không quên được cảm giác “nhớ smartphone”.
Trở về nhà, việc cố gắng tiếp tục không sử dụng smartphone khiến cô không giống “phần còn lại của xã hội”. Khác biệt và dị hợm.
Nhi trông về phía chị đồng nghiệp đang lướt nhanh ngón tay trên chiếc điện thoại, thỉnh thoảng cười lên khe khẽ.
Cái cảm giác ấy, Nhi nhớ vô cùng, cô quyết định bỏ cuộc, trở về cuộc sống thường nhật với những nút like, share, tương tác cùng bạn bè.
Có người từng nói rằng, smartphone là làn sóng, mạng xã hội là một trào lưu. Nhưng bây giờ, nó trông giống văn hóa hơn. Ở đó, mọi người đều bị cuốn vào màn hình điện thoại.
Để rồi đến khi nhận ra, bạn thực sự giật mình: Phải chăng mình đang nghiện mạng xã hội?
Có không? Khó mà giải thích được.
 |
Rời xa mạng xã hội, không tiếp tục đắm mình vào những dòng news feed vô vị, đó là thách thức. Nhưng đến khi làm được, người ta phải thốt lên rằng, cuộc sống không smartphone thú vị đến thế này sao?
 |
“Tôi từng nghiện smartphone và đã lãng phí những năm tháng tuổi trẻ vào điện thoại, bỏ quên cuộc sống của chính mình”, Đức Trần, 30 tuổi, nhân viên đồ họa của một tạp chí thời trang, nói.
Sau khi đọc được quyển sách Gia tăng 10% hạnh phúc của nhà báo nổi tiếng Dan Harris, Đức thấy mình đang lún sâu vào “vũng bùn của tự kỷ”.
Anh cố gắng thoát ra khỏi điều đó.
Đức tập từ bỏ sống đời sống cú đêm, không còn tự “tiêu diệt” mình bằng những đêm thức trắng đến 4-5 giờ sáng.
Anh học cách hoàn thành công việc trước 0h, thức dậy lúc 5h sáng để thiền, bắt đầu công việc lúc 6 giờ 30 sáng.
Trong ngày, thay vì những lần lướt news feed, anh mở vài trang báo cập nhật tin tức. Sau đó, anh tiếp tục với quyển sách đang đọc dở.
Thời gian ngồi trên taxi với quãng đường hơn 10 km đến chỗ làm việc, trong cái kẹt xe của thành phố, Đức tắt điện thoại, cố gắng đọc thêm vài chục trang giấy.
“Mất hơn 3 tháng để tôi thích ứng với điều này. Nó thực sự khó chịu!”.
|
|
Sự phổ biến của công nghệ từng được xem là cuộc cách mạng thay đổi thói quen và nhịp sống của con người trong xã hội hiện đại. Nhưng dần dần, từ việc ủng hộ, người ta lại bắt đầu cảnh giác với smartphone và mạng xã hội.
Theo nghiên cứu của eMarketer, việc con người sử dụng điện thoại thông minh đã tăng theo cấp số nhân. Số người dùng sử dụng smartphone truy cập vào Internet chiếm đến 57,8% trong tương quan với mục đích sử dụng thiết bị này.
Mối quan hệ giữa con người, điện thoại và mạng xã hội là vấn đề tương đối phức tạp. Một người từng nói rằng, dù đi giữa một nhóm bạn, họ vẫn cảm thấy cô đơn trong chính tâm hồn của họ. Người quét, người lướt, người vừa trò chuyện lại cúi mặt xuống điện thoại lướt Instagram.
 |
Số liệu thống kê của Dscout (một công ty chuyên tổng hợp, phân tích hành vi người dùng điện thoại và mạng xã hội) cho thấy, mỗi người dành 140 phút mỗi ngày dành cho smartphone, mở khóa hơn 70 lần và chạm vào màn hình hơn 2.600 lần. Đây là con số khiến nhiều người giật mình.
Sherry Turkle, nhà tâm lý học của Viện công nghệ Massachusetts từng nói: Công nghệ khiến chúng ta quên đi những gì mình từng biết về cuộc sống. Một trong những điều lớn nhất chúng ta quên đi là hướng đến các mối quan hệ trong cuộc sống và cả cảm xúc của chính bạn.
Hãy thử một lần tận hưởng cuộc sống không có smartphone. Nó sẽ khiến bạn vui hơn!.
Cuộc khảo sát của phóng viên thực hiện với những đối tượng tự nhận không nghiện smartphone, phần lớn ở độ tuổi 22-25. Theo đó, một số lời khuyên bổ ích được đưa ra, cho rằng những điều dưới đây sẽ giúp bạn sống vui vẻ và thú vị hơn.
Có 35% nói rằng vị trí đặt điện thoại tác động lớn đến việc bạn có cai nghiện smartphone thành công hay không. Bạn có thể đặt chúng ở một phòng khác ngoài phòng ngủ. Trong lúc làm việc, hãy để nó ở chế độ im lặng và tập lơ nó đi.
“Nếu bạn muốn tập trung, đừng để điện thoại làm bạn xao nhãng. Điều này giúp công việc hiệu quả hơn nhiều. Tôi đã thử và cảm thấy bổ ích!”, Thanh Hiền (24 tuổi, nhân viên văn phòng, TP.HCM) nói.
Hơn 24% người khảo sát cho biết họ sẵn sàng đi ăn trưa tại văn phòng mà không cần mang theo điện thoại di động.
“Bạn sẽ ngạc nhiên khi cảm giác thư giãn đến mức khó tin khi giết thời gian bằng cách suy nghĩ về cuộc sống chứ không phải là những lần bấm like hay thả phẫn nộ vào một bức ảnh không liên quan đến bạn cho lắm”, Hoàng Nhất (26 tuổi, nhân viên ngân hàng, TP.HCM) cho biết.
Cuối cùng, lời khuyên quý báu nhất được đưa ra và có đến 41% người dùng đồng tình là hãy xóa bớt ứng dụng mạng xã hội.
Hạnh Thúy (23 tuổi, TP.HCM) khẳng định: “Tôi đã dành nhiều thời gian hơn với mọi người, nhiều thời gian hơn để đọc sách và nhiều thời gian hơn để viết nhật ký, hoặc làm những thứ hay ho khác”.
Trở lại câu chuyện của nhóm bạn đầu bài viết. Có lẽ họ không vô tâm. Có lẽ họ đã quen với việc bạn mình cập nhật mọi thứ trên mạng, và người ấy cũng không có thói quen chia sẻ.
Có lẽ smartphone không đáng sợ đến nỗi khiến người khác vô cảm. Rất có thể không có nó, người ta chẳng biết tâm sự và nói chuyện ở đâu.
Chỉ cần biết cân bằng giữa cuộc sống và mạng xã hội, người ta sẽ vui hơn, đâu cần phải hoàn toàn từ bỏ chúng.
Nguồn: https://news.zing.vn
