38. Giáo Hội đánh giá phương tiện truyền thông như thế nào?
Phương tiện truyền thông là những viên gạch không thể thiếu trên công trường xây dựng các xã hội hiện đại. Chúng không tồn tại vì bản thân chúng, mà hơn thế, như phương tiện giao tiếp xã hội, chúng phục vụ con người và giúp họ hiểu nhau. Phương tiện truyền thông – và những ai cung cấp và phân phối chúng – phải gánh lấy trách nhiệm đạo đức. Họ phải hướng hoạt động của mình vào mục tiêu hỗ trợ sự hiểu biết lẫn nhau: Điều gì thúc đẩy sự hiểu biết này, điều gì cản trở nó? Làm thế nào cho con người và các mối liên hệ của con người được thăng tiến? Những hướng phát triển nào phục vụ công ích, ví dụ, sự trao đổi tự do về thông tin và quan điểm? Hội đồng Giáo hoàng về Truyền thông Xã hội, thành lập năm 1948, bàn kỹ các câu hỏi sau: 1) Làm thế nào đức tin được tuyên xưng một cách thích hợp trên các phương tiện truyền thông? và 2) Làm sao các phương tiện truyền thông có thể được sử dụng “một cách đúng đắn?”
Ü 166, 414, 415 è 2494, 2495 ð 459
Người ta không thể không giao tiếp.
Paul Watzlawick (1921-2007), am.Kommunikationswissenschaftler
Tôi nghĩ một phần [của Quy chế Internet] là quyền riêng tư, quyền không bị do thám, và không bị cản trở hay khoá truy cập; được tự do tiếp cận các điểm thị trường thương mại cũng quan trọng. Các trang web chính trị cũng nên để người ta tự do truy cập – ngay cả những trang mà, chúng ta phải công nhận rằng, chứa những nội dung kinh khủng và bất hợp pháp. Và dĩ nhiên, mọi người phải được hưởng quyền truy cập cơ bản: Ngày nay chỉ không tới một nửa nhân loại có thể dùng trang Web.
Tim Berners-Lee, trả lời câu hỏi: Quy chế Internet cần xác lập điều gì?
Không gian kỹ thuật số được xem như một không gian tự do, cởi mở, và đồng đẳng, nghĩa là nó không tự động công nhận hay dành ưu đãi cho sự góp mặt của các cơ quan thẩm quyền hay các tổ chức. Trong môi trường này, uy tín phải được gầy dựng, chứ không là được cấp quyền.
Claudio M. Celli (*1941), Chủ tịch của Hội đồng Giáo hoàng về Truyền thông Xã hội
39. Thái độ của Giáo Hội đối với mạng xã hội như thế nào?
Mạng Internet và đặc biệt các mạng xã hội mở rộng các khả năng giao tiếp. Giáo hoàng Bênêđictô XVI thường hay đề cập đến đề tài này; ngài nói: “Công nghệ mới tạo điều kiện cho người ta giao tiếp với nhau, vượt qua những giới hạn không gian và văn hoá của mỗi người, tạo ra một môi trường mới để kết bạn. Đây là cơ hội lớn, nhưng cũng đòi hỏi chúng ta quan tâm và ý thức hơn về những rủi ro có thể xảy ra” (Giáo hoàng Bênêđictô XVI, Thông điệp cho Ngày Truyền thông Thế giới lần thứ 45, 2011). Cũng như những phương tiện truyền thông khác, mạng xã hội cũng phục vụ công ích và sự phát triển của con người. Đức Giáo hoàng Bênêđictô kêu gọi chúng ta “suy nghĩ nghiêm túc về giao tiếp trong thời đại kỹ thuật số”. Trên nguyên tắc, giao tiếp trên mạng xã hội có hình thức đối thoại; đây là cơ hội lớn cho Giáo Hội nhận ra tiềm năng của mình trong việc giao hảo (communio). Giáo hoàng Phanxicô cũng có một tài khoản Twitter (@pontifex), mà ngài đã khởi đầu. Trong quý một năm 2016, ngài đã có 26 triệu lượt người theo dõi.
Ü 415 è 2494, 2496
Chúng ta không thể chấp nhận quan điểm cho rằng thực thi sự tự do truyền thông dựa trên của cải, giáo dục, hay thế lực chính trị. Quyền giao tiếp là quyền của tất cả mọi người.
Hội đồng Giáo hoàng về Truyền thông Xã hội, Aetatis novae(1992), (AN)
Mạng xã hội, được dùng như phương tiện để Phúc Âm hoá, có thể trở nên một yếu tố giúp phát triển con người.
Giáo hoàng Bênêđictô XVI, Thông điệp cho Ngày Truyền thông Thế giới lần thứ 47, 2013
40. Sự “phân cách tiếp cận kỹ thuật số” [“digital divide”] là gì?
Mục tiêu cao quý nhất của các phương tiện truyền thông xã hội là tạo điều kiện cho tất cả mọi người tham dự vào việc định hình những hoạt động chung của xã hội. Ngay từ bước khởi đầu, một số người hay nhóm đã bị loại trừ khỏi mạng Internet và mạng xã hội, do không biết sử dụng, hay vì những lý do cơ cấu, tài chính, hay cá nhân. Để tránh sự loại trừ kiểu này (mà có thể gọi là “sự phân cách tiếp cận kỹ thuật số”), Giáo Hội thường đòi hỏi cho tất cả mọi người được quyền tiếp cận các phương tiện truyền thông xã hội, chống lại các dịch vụ độc quyền và việc kiểm soát các thông tin liên quan tới hệ tư tưởng.Nếu những thông tin lại loại trừ người già, người thất nghiệp, hoặc người thiếu cơ hội học hành, thì đây đúng là một kiểu phân chia xã hội phải được khắc phục. Do đó, đây không chỉ là vấn đề truyền thông, mà còn là chuyện giải quyết những cơ cấu bất công đang ngăn trở quyền được tiếp cận thông tin, cũng như quyền được học hành và phát triển, của các cá nhân và tập thể.
Ü 414, 416, 557, 561 è 2495, 2498, 2499
Một buổi sáng thức giấc, bạn khám phá ra mình không viết tay được nữa. Bạn không thể ký tên. Công ty của bạn mất tiêu đề đầu thư, bao thư, dấu mộc, biểu tượng, và ngay cả mực trong viết máy cũng biến mất. Bạn mở miệng nói, nhưng không một âm thanh nào phát ra. Bạn cũng chẳng còn có thể bắt tay, cau mày, cười thầm, hay cười thành tiếng. Ồ, bạn vẫn có thể giao tiếp, dùng mã ký tự tiêu chuẩn để trao đổi thông tin ASCII áp dụng cho tất cả mọi người. Sự khác biệt duy nhất giữa các bức thông điệp của bạn với những cái của người khác chỉ là phần nội dung.
Clifford Stoll (1950-), nhà vật lý thiên văn người Mỹ, và tiên phong về máy tính
